De cd met de Missa concertata van Giovanni Paolo Colonna, uitgebracht door Ricercar, plaatst de luisteraar midden in de muzikale wereld van het laat-zeventiende-eeuwse Italië, waar traditie en vernieuwing elkaar in evenwicht houden. Colonna’s mis, geschreven voor koor, solisten en instrumentaal ensemble, weerspiegelt een stijl die stevig geworteld is in de polyfone praktijk van de kerk, maar tegelijk openstaat voor de expressieve mogelijkheden van het concertante idioom. De opname brengt dit spanningsveld helder tot uitdrukking door de architectuur van het werk duidelijk te profileren en de tekstuele retoriek consequent te ondersteunen.
De Missa concertata ontvouwt zich als een zorgvuldig gearticuleerd geheel waarin afwisseling en samenhang elkaar versterken. Colonna gebruikt contrasten tussen tutti-passages en meer intieme secties om de structuur van het ordinarium te verduidelijken. In het Kyrie overheerst een ingetogen en beschouwende sfeer, waarin imiterende stemmen en homofone momenten elkaar afwisselen. Het Gloria en het Credo zijn uitgebreider en dramatischer opgezet, met een duidelijke afbakening van tekstonderdelen en een weloverwogen inzet van solisten, die de retorische kern van de tekst benadrukken zonder het collectieve karakter van de mis te doorbreken. In het Sanctus, Benedictus en Agnus Dei vertraagt de muzikale beweging en krijgt de klank meer ruimte om zich te verdiepen, wat leidt tot een contemplatieve afsluiting.
Deze ingetogen, structureel georiënteerde benadering van kerkmuziek wordt op de cd geconfronteerd met Händels Dixit Dominus, een werk dat de Italiaanse stijl vanuit een ander perspectief belicht. Geschreven tijdens Händels verblijf in Rome, toont dit psalmwerk een uitgesproken dramatische en energieke taal, waarin ritmische scherpte, virtuositeit en expressieve directheid centraal staan. Waar Colonna de concertante middelen inzet om vorm en tekst helder te structureren, gebruikt Händel ze om spanning, contrast en emotionele intensiteit te vergroten. De juxtapositie van beide werken maakt de stilistische diversiteit binnen de Italiaanse barok tastbaar en plaatst Colonna’s muziek in een bredere historische context.
De uitvoerders benaderen beide composities met een duidelijke stilistische differentiatie, zonder de samenhang van het programma uit het oog te verliezen. In Colonna’s mis ligt de nadruk op balans, transparantie en tekstverstaanbaarheid. Koor en solisten vormen een homogeen geheel, waarin individuele stemmen functioneel worden ingezet binnen de grotere structuur. Het instrumentale ensemble ondersteunt de vocale lijnen met een flexibele, maar steeds dienende benadering, waardoor de concertante opzet helder blijft.
In Händels Dixit Dominus verschuift het accent naar scherpere articulatie en grotere dynamische contrasten. Het koor krijgt hier een uitgesproken motorische rol, terwijl de solisten meer ruimte krijgen voor virtuoze en expressieve profilering. Het ensemble volgt deze verschuiving met een energieke en ritmisch precieze begeleiding, die de dramatische spanningsboog van het werk versterkt. Ondanks deze stilistische verschillen blijft de uitvoering coherent, wat wijst op een doordachte interpretatieve visie.
Als geheel biedt deze cd een genuanceerd beeld van twee benaderingen van sacrale muziek binnen dezelfde culturele en geografische context. De combinatie van Colonna en Händel maakt hoorbaar hoe het concertante principe zowel kan dienen als middel tot liturgische ordening als tot uitgesproken dramatische expressie. De opname overtuigt door haar stilistische helderheid, haar gevoel voor proportie en haar vermogen om contrasten niet als tegenstellingen, maar als verrijkingen te presenteren.
Ric470 http://www.outhere-music.com