Met hun eerste gezamenlijke single zetten Maya Levi en Marina Saiki meteen een indrukwekkend artistiek statement neer. Tzigane van Maurice Ravel is geen werk waarin men zich kan verschuilen: het vraagt een compromisloze technische beheersing, een scherp ontwikkeld gevoel voor klankkleur en vooral een intens, bijna telepathisch samenspel. In deze opname wordt al na enkele seconden duidelijk dat beide musici dit veeleisende idioom niet alleen beheersen, maar het ook volledig naar hun hand zetten.
Maya Levi toont zich hier als een violiste van uitzonderlijke klasse. Haar spel verenigt een verbluffende technische zekerheid met een sterk geprofileerde expressiviteit. De lange openingssolo, waarin de viool volledig op zichzelf is aangewezen, vraagt niet alleen lef en controle, maar ook een feilloos gevoel voor spanningsopbouw. Levi speelt dit gedeelte met een natuurlijke autoriteit: haar virtuositeit is onmiskenbaar, maar nooit opzichtig, en altijd ten dienste van de muzikale lijn en het grotere klankbeeld.
Aan de piano staat Marina Saiki haar niet alleen bij, maar vormt zij een volwaardige en even virtuoze tegenstem. Tzigane stelt bijzonder hoge eisen aan de pianist, zowel technisch als timbraal. Saiki beheerst dat veeleisende palet met een indrukwekkende precisie en een verfijnd gevoel voor kleur. Haar spel is krachtig en helder waar nodig, maar tegelijk uiterst genuanceerd. Samen bouwen viool en piano een klankwereld op die soms bijna orkestrale proporties aanneemt, gedragen door een uitzonderlijk gevoel voor balans en spanning.
Ravel componeerde Tzigane in 1924, in een periode waarin hij gefascineerd was door virtuositeit, klankexperiment en het herscheppen van muzikale idiomen binnen een uiterst geraffineerde taal. Het werk werd oorspronkelijk geschreven voor viool en piano met luthéal, een zeldzaam instrument dat het klankpalet van de piano drastisch uitbreidt en een bijna cimbalomachtige resonantie toevoegt. Ravel zocht geen folkloristische illustratie, maar een geconcentreerde klankfantasie waarin viool en piano samen een uiterst specifieke, visionaire wereld oproepen.
Die wereld wordt in deze single niet alleen muzikaal, maar ook visueel overtuigend geschetst. Het beeldmateriaal ademt perfect de sfeer van de jaren twintig van de vorige eeuw: elegant, licht mysterieus en doordrongen van artistieke verfijning. Beeld en muziek versterken elkaar en onderstrepen dat deze release meer is dan een losse opname, maar het begin van een doordacht artistiek traject.
In gesprek met Maya Levi en Marina Saiki
Naar aanleiding van de release van deze eerste single spraken we met Maya Levi en Marina Saiki over hun keuze voor Tzigane, hun samenwerking en hun toekomstplannen.
Voor Maya was Tzigane lange tijd geen vanzelfsprekend werk om op te nemen. Dat veranderde op het moment dat haar werd voorgesteld het stuk te spelen in het kader van een tournee met het oorspronkelijke instrument waarvoor Ravel het had geschreven: de luthéal. Die uitzonderlijke kans maakte meteen indruk. Het besef dat ze met dit zeldzame instrument Ravels oorspronkelijke klankwereld kon benaderen, deed haar besluiten deze ervaring vast te leggen en er een blijvende getuigenis van te maken.
Marina benadrukt hoe bijzonder het was om effectief met de luthéal te kunnen werken, dankzij het Festival de Wallonie. Dat instrument, vandaag nog maar in enkele exemplaren bewaard, opent een klankwereld die perfect aansluit bij Ravels obsessieve zoektocht naar timbre en kleur. Voor haar was de keuze voor Tzigane dan ook evident, juist omdat dit werk onlosmakelijk met dat specifieke klankideaal verbonden is.
Wat hen artistiek inspireert in dit werk, raakt volgens Maya aan de kern van Ravels genie. Hij zocht niet louter virtuositeit of effect, maar wilde dat viool en piano samen een uniek klanklandschap vormden, bijna orkestral van opzet, waarin elke nuance betekenis draagt. Marina ziet deze single als het eerste hoofdstuk van een groter verhaal. In 2026 staat een uitgebreide cd-opname gepland met muziek uit verschillende delen van de wereld, waarin die open blik en die zoektocht naar klank verder worden doorgetrokken.
Over de toekomst spreekt Maya in beelden. Ze verwijst naar een mystiek programma rond de grote rivieren van de wereld, waarin water centraal staat, maar ook de rots die het water zijn bedding geeft. Die symboliek zal zowel in concerten als op cd verder vorm krijgen.
Wat hun samenwerking betreft, zijn beide musici opvallend eensgezind. Er is vanaf het begin een natuurlijke vanzelfsprekendheid, zowel muzikaal als menselijk, gebaseerd op vertrouwen, aandacht en wederzijds luisteren. Die indruk wordt bevestigd door onze eigen ervaring: enkele maanden geleden hoorden en zagen we Maya Levi en Marina Saiki samen aan het werk in de Bozar, waar hun samenspel zich onderscheidde door een zeldzame intensiteit en een voelbare, bijna organische synergie. Twee uitgesproken persoonlijkheden die elkaar niet overschaduwen, maar versterken.
Een belofte voor wat komt
Deze eerste single is een overtuigend en ronduit indrukwekkend begin. De virtuositeit van Maya Levi en Marina Saiki is onmiskenbaar, maar nog belangrijker is hoe die virtuositeit wordt ingezet in dienst van klank, expressie en verbeelding. Tzigane fungeert hier als een ideaal gekozen visitekaartje: veeleisend, rijk aan nuance en gedragen door een uitzonderlijk partnerschap.
De single is beschikbaar via de gebruikelijke streamingplatforms en kan onder meer beluisterd worden via deze link:
https://aparte.lnk.to/
Dat dit slechts het eerste nummer is van een komende cd- en concertreeks, wekt hoge verwachtingen. Als deze opname een voorbode is, dan belooft wat volgt bijzonder veel. Wij kijken er alvast naar uit.
