Bach, The Art of Fugue: een meesterproef

by Vera Steenput

Wat u eigenlijk zou moeten doen: in uw auto stappen, naar Duitsland rijden, op 60 kilometer van Leipzig halt houden in het stadje Naumburg, binnengaan in de gotische Stadtkirche St. Wenzel, u laten overdonderen door de schoonheid van het interieur met als topstuk het met acanthus ornamenten versierde Hildebrandt orgel uit 1695-1697, een belangrijk juweel van de barokke orgelbouwkunst, alleen al omdat het orgel bij de afwerking werd uitgetest door Gottfried Silbermann en Johann Sebastian Bach in hoogsteigen persoon.  Dan gaat u zitten en wacht u op de komst van Samuel Kummer die het werk van de Meester vertolkt in de vorm van een contrapunctus, een canon of een fuga.

Als dit voor u niet te realiseren valt, dan is deze dubbel-cd in combinatie met een goede geluidsinstallatie een lovenswaardig alternatief.  The Art of Fugue (die Kunst der Fuge) is het allerlaatste oeuvre van de Grootmeester waarin hij de totaliteit van zijn compositorische vaardigheden aan bod laat komen en de grenzen van alle mogelijke stijlen en vormen opzoekt; een ware synthese van zijn kunde.  Helaas kon Bach de laatste fuga niet meer afwerken en het geheel werd pas een jaar na de dood van Bach (1751) door zijn zoon Carl Philipp Emanuel in druk uitgegeven.

Ook na meer dan twee eeuwen heeft deze muziek nog niets van haar aantrekkingskracht verloren.
Bij het beluisteren hoort u J.S. Bach als componist, als musicus, als wiskundige die goochelt met getallensymboliek, als theoloog, als gelovige, als architect en als danser.

De dubbel-cd is een zeer verzorgde uitgave.  In het royale tweetalige (Duits/Engels) begeleidende boekje staan een aantal prachtige detailfoto’s van het orgel, een afbeelding van het titelblad van de Berlijnse uitgave en één van het rapport uit 1746 waarin Silbermann en Bach het orgel goedkeuren.
Bij de meeste werken staat het hoofdthema opgetekend in muzieknoten. Telkens wordt het stuk becommentarieerd door organist Samuel Kummer en af en toe is ook een opmerking van Carl Philipp Emanuel Bach toegevoegd.  Dit helpt u als luisteraar om de werken beter te begrijpen en zodoende ook meer te genieten van de uitvoering.
Interessant is ook de foto van het dispositief van het orgel met daarbij de volledige opbouw van de registers en het pedaalwerk.

Samuel Kummer (1968) is een Duitse organist, gespecialiseerd in kerkelijke muziek, studeerde in 1997 af aan de Staatshogeschool van Stuttgart met een bijzondere prijs voor het vak orgelimprovisatie.  In 1996 behaalde hij de eerste prijs bij het Concours l’Europe et l’Orgue in Maastricht.  Sinds 2007 is hij actief als leraar Orgelimprovisatie en Literatuurspel in Dresden en eveneens als organist van de Frazuenkirche in Dresden.  Met zijn cd-opnames op het nieuwe Kern-orgel (2005) in deze kerk, oogstte hij veel lof.

Hij concerteerde in Europa, de Verenigde Staten, Japan en Rusland.
Ook in België was hij al te gast, namelijk in de St-Michiels en St-Goedelekathedraal van Brussel.

0011291AE       http://www.outhere-music.com 

Misschien houdt u ook van: