Allengs ‘Crescendo’ | Hilde Van Mieghem

Een recensie schrijven over Hilde Van Mieghems Crescendo zonder de plot, die tot het allerlaatste woord wordt opgespaard, te verklappen, het wordt een hele klus. Blader nu niet meteen naar die laatste pagina als je het boek bij de hand hebt, je gaat er toch niet wijzer van worden.

‘Crescendo is een aangrijpend verhaal over de veerkracht van vrouwen die halsstarrig vasthouden aan hun dromen, over het dilemma van loyaliteit aan jezelf of aan de ander, en over wat liefde echt vermag’, zo staat op de achterflap te lezen. En ja, dat klopt allemaal.

We volgen Ariana. Na een discrete liefdesrelatie met een wereldberoemde dirigent reist de zeventigjarige componiste naar Venetië om er zijn begrafenis bij te wonen. De operazangeres Christiane verbreekt na vele jaren de destructieve band met haar grote liefde en gaat zonder aarzelen haar eigen weg. De jonge Mara, die liever Elisabeth had geheten, overleeft haar harde kindertijd dankzij de droom deel te nemen aan de gelijknamige wedstrijd voor piano.

Chimay
Muziek, muziek en muziek dus, als achtergrond voor deze roman die ons naar Venetië brengt, naar Dublin, maar ook naar het wondermooie theatertje, die bonbonnière, in het kasteel van Chimay^[1]. Van Mieghem kent het reilen en zeilen in de muziekwereld, dat is duidelijk.^[2] Klassieke werken passeren de revue, soms voor de hand liggend, soms minder evident. De aria Ah, mio cor van Haendel fungeert als leidmotiv doorheen Christianes beschreven levenswandel. De dames timmeren aan hun carrière, dankzij, maar eerder ondanks de mannen die hun pad kruisen. Het werk, de ambitie houdt hen overeind, maar hun impact is groot. Er is Bill, een oelewapper van een echtgenoot die niets gedaan krijgt, de papa van Mara is ook niet zuiver op de graat, al zeker niet als hij gedronken heeft. En haar moeder hoeft voor hem niet onder te doen. Het jonge meisje botst eveneens tegen een akelige Tom en een vunzige mijnheer Lombaert aan, om van de pooier Bart nog maar te zwijgen. Christiane op haar beurt krijgt af te rekenen met een regelrechte schurk van een chef-kok, een degoutante crimineel. Die mannen bestaan, jammer genoeg. Van Mieghem toont de lezer welke gevolgen het gedrag van dit soort mensen heeft op slachtoffers. Daar blijf je niet onbewogen bij. De sterkte zit hem vaak in kleine menselijke details, zoals in de scène tussen Mara en haar moeder.
Als de moeder kwaad was op haar, schreeuwde en haar sloeg, keek ze altijd naar de borsten. Het leek alsof ze een eigen taal spraken. Zelfs als de hel losbrak, bleven ze nog zacht en wiebelden heen en weer, en als de moeder met een voorwerp sloeg, sprongen ze op en neer en leken te zeggen: “Kijk maar naar ons. Wij blijven vrolijk, wat er ook gebeurt.”

Van oortje naar tuitje

Aan de andere kant van het mannenspectrum bevinden zich l’ aquila, dat is de bijnaam van dirigent Enrico, en regisseur Lucas, twee minnaars die Ariana en Christiane zowat onophoudelijk naar de zevende hemel ‘likflooien’. Die passages hebben een beetje de ondertoon van een heropvoedingscursus.

Ondanks de ver doorgedreven tweedeling, de mannen zijn zelden grijs, is Crescendo een boek waarbij je blijft uitkijken naar elke volgende pagina, naar elk volgende hoofdstuk over de drie hoofdpersonages. Het is een roman die superieur is opgebouwd – laten we gerust het woord gecomponeerd in de mond nemen – een boek dat gaandeweg heel minieme aanwijzingetjes geeft over de afloop, een boek dat allengs crescendo gaat.

Heel erg genoot ik van de milde humor tussendoor.

‘Je bent gek’, zei hij. ‘Je ruikt zalig, naar groene appeltjes.’
Hij zoende haar opnieuw.

Dat was de shampoo van Granny, dacht ze.

Van de kleine observaties,
… en het kristallen melkpotje fonkelde vrolijk. Een vlieg hupte van het oortje naar het tuitje.

ontwapenende vondsten,

‘Kijk, mama, je lievelingsbloemen: plakrozen.’

en fijne momenten van herkenning.

‘Weet je wel hoe jij straalt als je over muziek praat?’

Kortom, een boek over narigheid, maar gelukkig met veel schoonheid rondom. En over hoe die ellende te overstijgen^[1] In 2017 bezocht ik het theatertje en blogde er over: https://giovannienels.blogspot.com/2020/06/liszt-bij-de-prinsen-van-chimay.html

^[2] Er hoort een Spotify-lijst bij het boek: https://tinyurl.com/6xsmauce