Met Blackbirds presenteert Nicolas Altstaedt een album dat zich niet eenvoudig laat onderbrengen in één stijl of traditie. De cd brengt muziek samen uit de jaren zestig, een periode waarin componisten op zoek gingen naar nieuwe vormen van expressie zonder de band met het verleden volledig los te laten. Het resultaat is een programma dat zowel uitdagend als toegankelijk is, waarin verschillende muzikale werelden elkaar ontmoeten en verrassend goed aanvullen.
Centraal op de opname staat het Tweede Celloconcerto van Grażyna Bacewicz. Het is een werk dat vandaag nog altijd minder bekend is dan het verdient. Bacewicz combineert een sterke persoonlijke stijl met een indrukwekkend gevoel voor vorm en kleur. Haar muziek klinkt modern, maar blijft tegelijk direct en communicatief. Altstaedt begrijpt deze taal uitstekend. Vanaf de eerste maten valt op hoe natuurlijk hij zich door de complexe partituur beweegt. De technische moeilijkheden lijken nooit een doel op zich te worden. Alles staat in dienst van de muzikale expressie.
Zijn toon is rijk en flexibel, waardoor hij moeiteloos schakelt tussen krachtige uitbarstingen en meer ingetogen momenten. In de lyrische passages laat hij de muziek ademen, terwijl hij in de ritmisch gedreven gedeelten een indrukwekkende energie ontwikkelt. Wat deze uitvoering bijzonder maakt, is de manier waarop hij de verschillende gezichten van het concerto weet te verenigen. De muziek klinkt soms strijdlustig, dan weer introspectief of speels, maar verliest nooit haar samenhang. Het Swedish Radio Symphony Orchestra ondersteunt hem daarbij met veel precisie en betrokkenheid. De kleurrijke orkestratie krijgt alle ruimte om te schitteren zonder dat de cello naar de achtergrond verdwijnt.
Ook de werken van Benjamin Britten krijgen een overtuigende vertolking. Britten behoort tot die componisten die een uitzonderlijk vermogen hebben om emotionele diepgang te combineren met een heldere muzikale structuur. Altstaedt benadert deze muziek met een grote gevoeligheid voor detail. Hij vermijdt overdreven sentimentaliteit en kiest voor een natuurlijke expressie die de muziek haar eigen kracht laat behouden. Daardoor komen zowel de lyrische schoonheid als de onderliggende spanning volledig tot hun recht.
Een heel andere sfeer ontstaat in de muziek van Morton Feldman. Zijn verstilde klankwereld vraagt van uitvoerders een bijna extreme concentratie. Feldmans muziek lijkt vaak stil te staan in de tijd en leeft van kleine veranderingen en subtiele nuances. Altstaedt toont hier een indrukwekkend gevoel voor timing en klankkleur. Hij laat de muziek zich langzaam ontvouwen zonder haast of nadruk. Daardoor ontstaat een bijna meditatieve luisterervaring waarin elke noot betekenis krijgt.
Ook het werk van Sándor Veress past wonderwel binnen het concept van de cd. Zijn muziek vormt als het ware een brug tussen traditie en vernieuwing. Volksmuzikale invloeden, rijke harmonieën en een persoonlijke expressiviteit gaan hand in hand met een moderne muzikale taal. Altstaedt brengt deze veelzijdigheid helder naar voren en toont hoe Veress een eigen stem ontwikkelde binnen het muzikale landschap van de twintigste eeuw.
Wat deze opname bijzonder sterk maakt, is de samenhang van het programma. Op papier lijken Bacewicz, Britten, Feldman en Veress sterk van elkaar te verschillen, maar tijdens het luisteren ontstaat een duidelijke onderlinge verbondenheid. Alle componisten zoeken op hun eigen manier naar nieuwe mogelijkheden binnen de muziek en stellen vragen over klank, vorm en expressie. Altstaedt maakt die verbanden hoorbaar zonder ze te forceren.
De cd eindigt met een verrassende en intieme versie van Blackbird. Na de soms complexe en veeleisende muziek die eraan voorafgaat, voelt deze afsluiting als een moment van rust en reflectie. De eenvoud van het lied krijgt hier een bijzondere betekenis. Het vormt geen breuk met de rest van het programma, maar eerder een menselijke samenvatting van de zoektocht die de hele cd kenmerkt.
De opnamekwaliteit verdient eveneens lof. De balans tussen solist en orkest is uitstekend en laat alle details van de partituur helder naar voren komen. Tegelijk blijft de klank warm en natuurlijk. De dynamische verschillen worden zorgvuldig weergegeven, waardoor zowel de meest delicate passages als de grote orkestrale hoogtepunten hun impact behouden.
Met Blackbirds bevestigt Nicolas Altstaedt opnieuw zijn reputatie als een van de meest veelzijdige en nieuwsgierige cellisten van zijn generatie. Hij beperkt zich niet tot het bekende repertoire, maar zoekt voortdurend naar muziek die iets nieuws te vertellen heeft. Deze cd biedt niet alleen indrukwekkende uitvoeringen, maar ook een doordacht muzikaal verhaal. Het is een opname die uitnodigt tot herhaald luisteren en die telkens nieuwe details prijsgeeft. Daardoor groeit Blackbirds uit tot een boeiende ontdekkingstocht door een fascinerende periode uit de muziekgeschiedenis.
ALPHA 1213 http://www.outhere-music.com